على زمانى قمشه اى
78
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
چيرهدست و زبده بشمار مىرود ، و داراى تأليفاتى همچون « كتاب المواليد الكبير » و « كتاب المواليد الصغير » و « كتاب الاوقات و الاختيارات » و كتاب ديگرى در فلكيات به نام « الهيئة و علم الحساب » مىباشد . « 1 » حبش حاسب ( م بين 250 - 260 ق ) احمد بن عبد اللّه مروزى بغدادى ملقب به حبش حاسب عالمى است رياضى كه در بغداد در ايام مأمون و معتصم و بعد از آن مىزيسته است . حبش در حساب تسيير كواكب شهرتى فوقالعاده داشت و سه زيج تأليف كرد : 1 . بنا بر مذهب « سند هند » و در آن مخالفت با فزارى و خوارزمى ( محمد بن موسى خوارزمى ) كرده است ، حبش حركت اقبالى و ادبارى فلك البروج را بنابه رأى « ثاون » اسكندرانى عمل مىكرده تا اينكه مواضع كواكب ثابته را در طول مشخص سازد . ( ثاون از علماى رياضى اسكندريه است كه از سال 365 تا 390 مسيحى حيات داشته است ) . حبش زيج نامبرده را در اوايل اشتغال خود به امور فلكى كه معتقد به حساب علماء هند بوده است ترتيب كرد . 2 . زيج معروف به « زيج ممتحن » كه مشهور است و آن را امتحان رصد كواكب در زمان خود تطبيق كرده ، يعنى مرصود و محسوب را تحت دقت آورده است .
--> ( 1 ) . همان .